Is fradis

Una faina noa in sa literadura sarda

is fradis

Cumentzaus una bella ciaciarrada cun Oresti Pili, polìticu sardista indipendentista de Cabuderra, scridori in sardu. Oresti est finsas su Presidenti de s’assòtziu onlus «Acadèmia de su Sardu» e at stèrriu una faina literària noa: «Is Fradis». Ddu eus atobiai apostadamenti po chistionai de custa faina.

Saludi Oresti ! Tui no tenis abisòngiu de essi presentau. Candu e a comenti est nàscia s’idea de scriri «Is Fradis» ?
S’idea m’est benia a conca me is primus diis chi femu arrestau po “Cospirazione politica”, in su mesi-de-idas de su 1982. Emu fatu unu bisu e emu biu a duus fradis chi megànt de si bociri de par’’e pari.

Cun «Is fradis» tui ses intrau ofitzalmenti aìnturu de sa literadura in Lìngua Sarda. Cali funt is mòllius literàrius po su chi pertocat s’obera cosa tua?
Sa faina «Is Fradis» est nàscia a comenti e a contixeddu, chi impari a àterus tres, chi ant a essi imprentaus impari, tenit a Franz Kafka che a mòlliu literàriu. Ma scieus ca sa cosa giai mai bessit a disìgiu nostu.

Chistionaus unu pagu de Lìngua Sarda. Cali sardu as imperau po scriri «Is Fradis»?
Su sardu imperau me «Is Fradis» est su sardu de is «Arrègulas», chi at a bolli nai sa norma campidanesa de su sardu standard. Est, in pagu fueddus, su sardu literàriu imperau de is cantadoris campidanesus. Innoi in Cabu de Bàsciu, ddu cumprendint totus e, bolendi, ddu podint fueddai totus.

Poita no dda as scrita in Limba Sarda Comuna chi est su standard sceberau de sa Giunta regionali sarda ?
Creu chi sa Regioni no apat seberau perunu standard. Ddoi at una proposta de Giunta chi de su 2006 est proponendi “in via sperimentale” sa LSC (Limba Sarda Comuna). Ma una cosa est una proposta de Giunta, àtera cosa est una lei fata de su Consillu, chi est su Parlamentu nostu. Po contras apu imperau is «Arrègulas», ca funt su sardu chi deu sciu e sciu fueddai: Imprus po imoi, est s’ùnicu standard de su sardu achìpiu de unu Consillu avotau de su pòpulu, su Consillu de sa Provìntzia de Casteddu.

Tui ses su Presidenti de «s’Acadèmia de su Sardu onlus», cali agiudu podit donai cust’assòtziu po sterri fainas bonas in Lìngua Sarda?
Pighendi in cunsideru ca s’«Acadèmia», no at mai pigau dinai de sa Regioni, e custu dd’at posta a podi fai su tretu suu scapa, sena de acàpius, podeus nai ca tretu de fai ndi tenit ancora meda e nd’at a tenni sèmpiri, a comenti ndi tenint s’«Accademia della Crusca» po s’italianu e s’«Acadèmie française» po su frantzesu.

Po su benidori de sa Lìngua Sarda as a sighiri a scriri àteras oberas literàrias?
Eja, si Deus bolit, apu a imprentai àteras fainas, chi apu giai scritu.

de Massimo Madrigale